Beton is geen schadevrij materiaal, dat is genoegzaam bewezen. Er bestaan echter zeer grote verschillen in de duurzaamheid van beton.
Een eerste bepalende factor is de intrinsieke kwaliteit van beton. Bij de oprichting van een constructie kan heel wat mislopen i.v.m. betonsamenstelling, hoeveelheid aanmaakwater, toeslagstoffen, methode van verdichten, plaatsing van de wapening, weersomstandigheden, snelheid van ontkisten, nabehandeling,enz. De schadegevoeligheid is dus genetisch bepaald. Maar ook agressieve omgevingsfactoren kunnen vreten aan beton: vochtbelasting, vorst, zeeklimaat, dooizouten, industriële processen.
De balans tussen de 'aanval' uit de omgeving en de 'verdediging' van het beton bepaalt de aard en de omvang van betonschade.

Betonschade heeft niet alleen verschillende oorzaken, de meeste betonkwalen zijn bovendien niet met het blote oog in te schatten. Ze ontstaan immers van binnenuit (inwendige roestende wapening).
Een degelijk inzicht in de optredende aantastingsmechanismen en schade-oorzaken is dan ook van vitaal belang voor een juiste schadediagnose. Die bepaalt immers met welke producten en reparatietechnieken de herstelling van het beton het meest efficiënt kan uitgevoerd worden. Dankzij een goede schadediagnose kunnen ook de reparatiekosten en de mogelijke garanties beter worden ingeschat.
Mislukkingen en ontgoocheling en de daarbij horende discussies worden u bespaard.

De Europese Norm EN 1504 (volledig van kracht sedert 1 januari 2009 in alle Europese lidstaten) heeft als titel : "Producten en systemen voor de bescherming en herstelling van betonconstructies'. Het is het eindresultaat van meer dan vijftien jaar overleg en commissiewerk door specialisten uit alle sectoren van de industrie en onderzoekscentra op het gebied van betonreparatie. Voorwaar een standaardwerk.
De norm omvat tien hoofdstukken, waarin alle producten en systemen worden genormeerd in alle domeinen van betonherstelling (hoofdstuk 2 tot 7). Hoofdstuk acht en tien handelend over kwaliteitsbeheersing van de uitvoering en conformiteitsbeoordeling. Alle producten dienen voorzien te zijn van een CE-keurmerk. De uitvoerende aannemers dienen aan bepaalde criteria te voldoen. In België is in dit kader momenteel een certificering van de aannemers aan de gang.
Hoofdstuk negen behandelt de algemene principes voor de keuze van producten en systemen.
Het stelt dat een succesvolle reparatie begint bij een correcte beoordeling van de toestand en bepaling van de oorzaken van de schade (schadediagnose). Alle andere stappen in het proces van reparatie en bescherming hangen hiervan af.
Het is niet alleen noodzakelijk, maar ook verplicht om vooraf een schadediagnose te stellen. Hoe die moet gebeuren, wordt niet duidelijk omschreven.
Verder bepaalt dit hoofdstuk dat de doelstellingen van de ingreep moeten worden bepaald in overleg met de eigenaar van de constructie. M.a.w. : voor een probleem kunnen meerdere oplossingen zijn. De keuze en de strategie hangen ook af van elementen als verwachte levensduur, budget, comfort, meerwaarde, toekomstig gebruik,enz.
De diagnose reikt bijgevolg de objectieve elementen aan om de reparatie- en onderhoudsstrategie te bepalen.

Betonrot is een algemene verzamelnaam voor betonschade. Het is een veel gebruikte term, maar zonder specifieke wetenschappelijke achtergrond. Met betonrot wordt meestal de schade aangeduid die zich voordoet bij gewapend beton door het roesten van de inwendige wapening. Dat laatste wordt vooral veroorzaakt door twee schademechanismen: carbonisatie in combinatie met te geringe betondekking en chlorideaantasting. Beide mechanismen geven aanleiding tot verschillende vormen van corrosie. Bij carbonisatie roest de wapening gelijkmatig, waardoor die uitzet. Het beton begint te scheuren en springt uiteindelijk af.
In geval van aantasting door chloriden doet zich putcorrosie voor op de wapening. Dat betekent dat de wapening lokaal zeer sterk wordt aangetast. Die vorm van corrosie kan al snel de sterkte van de wapening aantasten, wat kan leiden tot stabiliteitsproblemen.
Een schadediagnose geeft inzicht in de oorzaken en is de basis voor de juiste keuze van methode voor herstelling van beton.

Carbonatatie of 'verzuring van het beton' is een universeel schademechanisme waarbij bestanddelen (alkaliën) in het beton reageren met het koolzuur (CO2) uit de lucht. Dat proces veroorzaakt een daling van de pH in het beton (verzuring), waardoor de beschermlaag op de wapening (de passiveringslaag) doorbroken wordt. Het staal kan dan beginnen roesten bij aanwezigheid van water.
Door het roesten neemt het volume van het staal toe. Hierdoor wordt het beton rondom het staal aan trekspanningen onderworpen en begint het te scheuren.
De carbonatatiediepte is de diepte tot waar het koolzuur is doorgedrongen in het beton. Die diepte neemt toe in de tijd en is sterk afhankelijk van de expositie en kwaliteit van het beton. De carbonatatiediepte kan bepaald worden door metingen ter plaatse met een indicatorvloeistof (phenolftaleïne) op een vers breukvlak. Deze stof blijft kleurloos bij aangetast beton en kleurt paars bij 'gezond' beton.

Chloride (zouten) zij zeer nadelig voor gewapend beton als ze in te hoge concentratie voorkomen. In dat geval veroorzaken ze snelle en hevige corrosie van de wapening, zelfs in niet gecarboneerd (bv. nieuw) beton.
De wapeningsstaven worden meestal slechts plaatselijk aangetast. Het zout vreet putjes in het staal en spoelt die uit. Daarom spreekt men van 'putcorrosie', wat aanleiding geeft tot duidelijk waarneembare bruine roestvlekken op het betonoppervlak.
Chloriden kunnen op verschillende manieren in het beton terechtkomen : ingemengd in het beton bij de oprichting (zeezand of bindingsversnellers) of van buitenaf ingedrongen door dooizouten, rechtstreekse of onrechtstreekse inwerking van zeewater of door chloriden in de omgeving.
Hoe dan ook is water bij chloridenschade de grote boosdoener: op vochtige plaatsen treedt de schade sneller op (bv. nabij waterinfiltraties), in droog beton wordt ze sterk afgeremd.
Als het vermoeden van chloridenverontreiniging bestaat, is het noodzakelijk de concentratie van chloridenionen te bepalen. Dat kan door laboproeven uit te voeren op betonmonsters.

Vooraleer we het onderzoek opstarten, maken we een prijsofferte waarin we de vooropgestelde doelen duidelijk vermelden. We geven aan welke - en bij benadering hoeveel - metingen we zullen uitvoeren.
Eenmaal de overeenkomst is gesloten, komen wij met een of meer ingenieurs ter plaatse voor een visuele inspectie. Ook worden verschillende parameters gemeten (betondekking, carbonatatiediepte, chloridengehalte ...). Voor werken in de hoogte, maken we gebruik van een hoogwerker of stellingen.
De resultaten van ons onderzoek ter plaatse verschijnen in een rapport. Dat bevat de bevindingen van het onderzoek (vaststellingen, resultaten van metingen ...), gevolgd door een advies voor reparatie en renovatie. Tot slot maken we prijsraming op voor de voorgestelde oplossing(en). Wij komen dat rapport bij de klant toelichten.

Afhankelijk van de gestelde schadediagnose zijn vaak verschillende oplossingen mogelijk. In het onderzoeksrapport schuiven wij de technisch meest adequate en haalbare methodes van herstelling naar voren, met het bijhorende kostenplaatje.
De uiteindelijke keuze ligt bij de eigenaar/bouwheer, die zich laat leiden door de technische mogelijkheden, maar ook door de prijs en de gestelde verwachtingen qua garanties, het esthetische aspect, de eventuele meerwaarde, het beschikbare budget, de levensduur, enz.

Een optimale strategie houdt de huidige en toekomstige kosten voor reparatie en onderhoud minimaal. Uiteraard voldoet ze aan de gestelde verwachtingen gedurende een bepaalde vooropgestelde periode. Die hebben betrekking op functionaliteit, uitzicht, veiligheid, (meer)waarde, budget ...
De diagnose omschrijft het technisch kader van de mogelijkheden en beperkingen.

Betonrenovatie is specialistenwerk en ervaring in de materie is een must. Sinds kort is er een erkenningsregeling voor betonreparatiebedrijven (procescertificatie door BCCA) Een lidmaatschap van de FEREB strekt eveneens tot aanbeveling. Deze vereisten kunnen opgenomen worden in het lastenboek. Voor openbare diensten is een erkenning verplicht.
Bij private projecten schrijven we verschillende aannemers aan om, op basis van ons lastenboek, een offerte in te dienen. Op basis van onze ervaringen in de sector selecteren we - in samenspraak met de bouwheer/eigenaar - een aantal aannemers. De prijsoffertes worden onder gesloten omslag bezorgd. Na analyse ervan kiest de opdrachtgever de meest geschikte aannemer voor het werk.

Wij zijn een onafhankelijk studiebureau en dus niet gebonden aan productleveranciers.
Bij de opmaak van een lastenboek stellen we specificaties en prestatie-eisen voorop en daarbij geven w soms referentieproducten aan. Het staat de aannemer echter vrij varianten hiervan ter goedkeuring voor te leggen. Elk product dat aan de vooropgestelde specificaties voldoet, kan toegepast worden. Vereist is wel dat ze minimaal voldoen aan de Europese Norm 1504 (verplicht vanaf januari 2009) en eventuele bijkomende BENOR-keuringen (gebaseerd op NBN EN-normen, ATG's en goedkeuringsleidraden).

Kathodische bescherming is een techniek waarbij de corrosie wordt vertraagd of zelfs volledig stopgezet. Er bestaan twee soorten kathodische bescherming: opofferingsanodes (kortweg: offeranodes) en kathodische bescherming met opgedrukte stroom.
Bij een systeem met opgedrukte stroom worden anodes aangebracht in het beton. Anodes die bestaan uit een inert materiaal (bv. titanium), zijn in verschillende vormen op de markt te verkrijgen (netten, strips, staven ...). De wapening in het beton wordt verbonden met de negatieve pool van een spanningsbron, waardoor elektronen worden toegevoerd aan het wapeningsstaal. De anodes worden verbonden met de positieve pool van de spanningsbron.
Door permanent een kleine stroom te laten lopen wordt het staal beschermd tegen corrosie.
Kathodische bescherming met opgedrukte stroom kan een goede oplossing bieden bij beton waar hoge chloridengehaltes worden gemeten. Bij dergelijk beton is, bij het uitvoeren van traditionele betonherstelling, het risico op terugkerende schade immers groot. De bestaande schade (aantasting van de wapening) wordt met een dergelijk systeem niet ongedaan gemaakt. Loszittende stukken beton moeten worden verwijderd en te sterk aangetaste wapening moet worden vervangen. Plaatsen waar zich corrosie voordoet maar waar nog geen schade zichtbaar is, hoeven echter niet te worden hersteld. De actieve corrosie op die plaatsen zal worden stilgelegd door de werking van het kathodisch beschermingssysteem.
Anders dan bij een klassieke betonherstelling hoeft niet alle chloride-verontreinigd beton verwijderd te worden, maar enkel de loszittende en beschadigde stukken.

Bij lokaal herstellen van chlorideverontreinigd beton gebeurt het vaak dat er zich nieuwe betonschade voordoet aan de rand van de herstelde zone (ringanode-effect).
De aanliggende zone (chlorideverontreinigd beton) offert zich als het ware op voor de herstelde zone ('gezond beton'). Om dat effect tegen te gaan zijn offeranodes op de markt gebracht. Ze bestaan uit een kern van zink, omgeven door een speciale mortel. De anode is voorzien van verbindingsdraden en kan rechstreeks aan de wapening bevestigd worden. Zink is een minder edel metaal dan het wapeningsstaal, waardoor het zink wordt aangetast in plaats van de wapening.
Dit systeem biedt lokaal een oplossing en voorkomt terugkerende schade in gerepareerde zones. Het biedt aldus een bijkomende bescherming van het wapeningsstaal en verlengt de levensduur van lokale herstellingen.

Een (roest)inhibitor is een chemische stof die de corrosie kan vertragen of stoppen, als ze in voldoende concentratie wordt aangebracht. Inhibitoren kunnen ingemengd worden bij nieuw beton of na constructie op het oppervlak worden aangebracht. Vooral die laatste soort inhibitoren is van belang bij renovaties.
Wanneer een inhibitor op het betonoppervlak wordt aangebracht, migreert die naar de wapening en vormt er aan het oppervlak van het staal een beschermende laag. Daardoor wordt de corrosie van de wapening vertraagd of zelfs volledig stilgelegd. De inhibitoren kunnen ingedeeld worden naar samenstelling (organisch/anorganisch), werking (anodisch/kathodisch/gemengd) en wijze van aanbrengen (ingemend/op oppervlak).
De efficiëntie en toepasbaarheid van een inhibitor zijn afhankelijk van verschillende factoren, o.m. het type cement, de hoeveelheid cement, de permeabiliteit van het beton, het chloridengehalte in het beton ... Voorafgaand onderzoek is dan ook steeds nodig om na te gaan of een roestinhibitor een geschikte oplossing vormt.